Không mơ thành công chớp nhoáng

Chiến lược đối mặt… Đất nước là thương hiệu lừng danh và quá thân thuộc trong ngành hàng sinh sản hàng tiêu dùng và hàng công nghiệp inox, đến mức sự thành công của tổ quốc trong lĩnh vực này là hiển nhiên và không có nhiều điều mới để nói. Chính cho nên, khi Hiway xuất hiện vào giữa năm 2012 với mong muốn hình thành nhanh một chuỗi đại siêu thị của người Việt, cho người Việt, theo tuyên bố của ông Lê Vĩnh Sơn, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần quốc tế Sơn Hà, mọi quan tâm đổ dồn vào bước đi của Hiway. “Tôi không muốn nói nhiều về những việc đang làm. Bởi phải bắt tay vào làm, mới thấy được những đề nghị, lớp lang của công việc. Đã qua thời mọi người sôi sục với các nhịp kinh doanh. Hãy để các thương lái bình tâm, thẳng thắn đối diện với thực tại là thời gian không còn nhiều để tơ tưởng hão huyền về thành công chớp nhoáng”, ông Sơn thẳng thắn khi được hỏi về những bước tiếp theo của Hiway trong chiến lược phát triển của tổ quốc. Đúng là không phải nhà buôn nào cũng sẵn sàng đối mặt được với thực tế Hiện tại, với sự đổi chiều của nền kinh tế hay những bước tháo lui trong kế hoạch kinh dinh của mình, sau một thời gian khá dài lợi nhuận và thành công đến với họ quá dễ. Tổ quốc cũng đã từng trong vòng xoáy đó. Nghe ông Sơn kể, mới thấy không phải dễ dàng để giờ có thể ngồi lại, bình tĩnh chiêm nghiệm về một thời vắt chân lên cổ để vơ lấy mọi dịp, sợ rằng, chỉ chậm một chút là vuột tay… “Đúng là phải qua cơn bão, phải trả giá mới ngấm được bài học mỗi người chỉ có một đôi thế mạnh và chỉ có thể làm tốt ở thế mạnh đó. Hơn thế, chiến lược kinh dinh phải được xây dựng không chỉ trên nền tảng của quản trị và sức lực của từng doanh nghiệp, mà còn chịu tác động vô cùng lớn từ các nhân tố vĩ mô, những thay đổi của môi trường kinh doanh. Tổn phí cho bài học này khá lớn, chứ không phải tự nhiên mà nhận ra được”, ông Sơn tâm tư. Lúc đó, chiến lược của tổ quốc, có thể cũng là cách mà hầu hết doanh nghiệp Việt Nam ứng dụng, đó là tận dụng nhanh các nhịp của nền kinh tế đang chuyển đổi và niềm tin của từng lớp về sự phát triển mạnh mẽ, không có điểm dừng của nền kinh tế. Thôi thì đủ cả, từ tài chính, chứng khoán, nhà băng đến bất động sản, khẩn hoang khoáng sản…, cứ ở đâu có thời cơ là làm. “Lúc đó nóng ruột lắm, chỉ sợ dịp qua đi. Không hiểu sao, trong cơn sốt nóng những nhịp kinh doanh, tôi cứ chắc rằng mình sẽ làm tốt mọi việc, vấn đề là phải bắt đầu”, vị Chủ tịch HđQT Tập đoàn Sơn Hà trầm ngâm. Chính thành ra, quyết định của ông Sơn là thoái vốn khỏi các dự án bất động sản thương nghiệp hồi đầu năm 2012, khi thị trường bất động sản đã có dấu hiệu rõ hơn của sự thoái trào, không phải mọi người, kể cả trong nội bộ Công ty, đều đồng tình. Ngay lúc đó, ông Sơn nhớ lại, nhiều người vẫn nuôi kỳ vọng bất động sản sẽ nóng trở lại để biết đâu, cơ hội kiếm lời trong tương lại sẽ lại rộn ràng như vài năm trước. Thậm chí, có người lo ngại quyết định này sẽ ảnh hưởng đến danh tiếng của Công ty. “Tôi xác định, phải chỉnh lại hướng đi khi cái giá phải trả đã khá rõ, kinh tế vĩ mô đang có nhiều dấu hiệu bất lợi. Còn dùng dằng, còn tốn phí. Để thực hiện được quyết định, chúng tôi ban bố kế hoạch thoái vốn sau khi đã hợp nhất trong HĐQT. Có tức thị, sẽ không có đường lui”, ông Sơn nói. Giờ mọi việc đã khác, cuộc đua đã kết thúc với nhiều thương vong. Có doanh nghiệp thậm chí không còn tồn tại để chia sẻ bài học kinh nghiệm. Có doanh nghiệp lặng thầm thu dọn, co lại giữ mình, đợi qua cơn giông bão. Quyết định rút khỏi bất động sản vào thời điểm đó của SơnđHaø hoaøn toaøn còu lỳu. Chæ còu nieãù, tình thế của thị trường xấu nhanh hơn dự định, nên tốc độ thoái vốn chậm... Hiện tại, ông Sơn cho biết, công việc vẫn đang đấu linh hoạt theo thị trường, có thể chuyển nhượng theo danh mục dự án, hoặc đầu tư hoàn chỉnh rồi bán. “Nhưng sẽ không có thêm dự án nào mới trong lĩnh vực này”, ông Sơn khẳng định. … Và xoay chuyển Cho dù không muốn nói nhiều về Hiway, nhưng rõ ràng, lĩnh vực này đang chiếm phần nhiều thời kì, tâm tưởng của người thương buôn đã khởi nghiệp từ lĩnh vực hoàn toàn khác là hàng tiêu dùng và công nghiệp inox. Lý do thứ nhất, lĩnh vực khởi nghiệp của ông đã qua tuổi đỉnh cao, đang được xác định là đến ngưỡng. Thứ hai, vì niềm mê say mới đã được ông Sơn phát triển trong quá trình xoay chuyển chiến lược, tìm hướng đi mới cho doanh nghiệp. Thực ra, khi đất nước bước chân vào thị trường bán buôn, nghi ngờ nhiều, nhất là khi thời khắc không thuận, khi bất ổn trong kinh tế vĩ mô vẫn chưa thấy điểm dừng, các thương hiệu Việt trong lĩnh vực này đang chóng mặt với sự lấn sân bài bản và mạnh mẽ của nhiều thương hiệu ngoại nổi danh. Đặc biệt, đây cũng là lĩnh vực đòi hỏi đầu tư mạnh mẽ về cơ sở vật chất, nguồn nhân lực… “Cái khó của người mới là phải định hình được mô hình cho hiệp với địa bàn mà mình chọn lựa. Bây chừ thì tôi có thể nói về điều này một cách vững tin, sau một thời kì khá dài ăn cùng, ngủ cùng với các bước đi của các dự án. Hồi đầu, cứ thắc mắc, vì sao các thương hiệu ngoại vào Việt Nam chỉ lò dò mở 1-2 cái, mà không thấy tiếp tục. Cứ nghĩ, vướng mắc là do họ, chứ không nghĩ rằng, tuổi thăm dò, điều chỉnh mô hình để ăn nhập với thị trường là thời đoạn mất nhiều thời gian nhất, mỏi mệt nhất”, ông Sơn san sẻ. Cũng tương tự như xây một tòa cao ốc, thời gian xây móng có thể chiếm tới phân nửa. Khi nền móng đã xong, thời kì bứt phá sẽ rất nhanh và chắc. Chính thành ra, ông Sơn không tán đồng với ý kiến rằng, chỉ cần đầu tư mạnh vốn là có thể có được thành công trong lĩnh vực này. “Vốn chỉ xếp hàng thứ 3, thậm chí là thứ 4 trong đầu tư vào lĩnh vực này. Điểm then chốt trong thành công của ngành bán sỉ là định hình mô hình, tổ chức bộ máy và nét văn hóa riêng. Điều này cần thời gian để đúc rút kinh nghiệm và đào tạo nhân sự”, ông Sơn phân tích và tin chắc rằng, khi mọi nguồn lực đang dồn để xây móng vững cho Hiway, không có lý do gì phải lo về mai sau của chuỗi đại siêu thị này. Tuy vậy, ham mê mới của ông Sơn đang đặt ông thêm những gánh nặng mới, khi mà các bước đi của Hiway đều diễn ra trong bối cảnh kinh tế Việt Nam nối khó, hầu như chơi có ai dám đưa ra dự báo về thời khắc hồi phục một cách chắc chắn. “Cũng nhiều người hỏi tôi, có điên không khi bước chân vào một lĩnh vực kinh doanh mới trong lúc khó khăn như vậy. Câu trả lời của tôi là, khi thị trường tốt thìa là tốt chung, cạnh tranh sẽ lớn. Còn trong lúc mọi người đang đi chậm, mình bắt đầu cũng không phải tệ, bởi sức ép cạnh tranh sẽ giảm đi. Cố nhiên, áp lực sẽ lớn hơn, khi phải làm nhiều việc hơn song khả năng đi đến mai sau sẽ bớt rủi ro hơn”, ông Sơn san sẻ. Thậm chí, ông Sơn tính tình rằng, biết đâu khi bão tan, ai đó muốn tham gia cuộc chơi này, sẽ phải nghĩ lại khi đối thủ đã đi một đoạn khá xa… Bài học đi trong bão Lê Vĩnh Sơn là người không ngại san sẻ. Ông đang tham gia khá nhiều công việc ngoài hoạt động kinh dinh. Đặc biệt, với vai trò là Chủ tịch Hội doanh nhân Trẻ Hà Nội, ông trực tính có mặt tại những diễn đàn dành cho thương lái trẻ, những người mới khởi nghiệp và giới sinh viên kinh tế. “Tôi thường lấy ngay câu chuyện kinh doanh của mình để san sẻ kinh nghiệm cho các bạn trẻ muốn khởi nghiệp. Bởi hơn ai hết, chỉ những người có mặt trong những cơn bão, mới thấu hiểu sức gió, sức nước mạnh thế nào”, ông nói. Có hai điểm mà ông Sơn cho rằng, những người đi trong bão cần phải có: đó là sự chuyên nghiệp và niềm mê say với công việc mình đang theo đuổi. Nếu thiếu hai nguyên tố này, cho dù cơn bão không mạnh, nhưng sức bền và sự kiên tâm giảm đi rất nhanh theo thời gian. “Cũng có người nói rằng, lúc này mà tôi mở rộng nhanh, làm thương hiệu nhanh, có khi sẽ bán được giá, nhất là với các lĩnh vực kinh dinh có điều kiện với nhà đầu tư nước ngoài như lĩnh vực bán sỉ. Nhưng ước chừng, những đối tác nước ngoài dày dạn kinh nghiệm có chịu bỏ tiền để mua một doanh nghiệp chỉ có bề nổi không. Vững chắc là không, vì tôi đã từng đi như vậy!”, ông Sơn cương trực san sẻ và khẳng định, đích gây dựng Hiway không phải để bán cho nhà đầu tư nước ngoài. “Nếu làm vì tiền, có thể tôi đã chọn sách lược khác, nhưng mong ước của tôi là gây dựng doanh nghiệp của người Việt, phục vụ người Việt”, ông Sơn nói. Chuyện trò với Chủ tịch Hội lái buôn trẻ Hà Nội Lê Vĩnh Sơn Kinh tế khó khăn có khiến hoạt động liên kết, san sớt của doanh nghiệp trẻ giảm đi, thưa ông? Ngày nay, khó khăn nhiều, ít ai muốn san sẻ về những khó khăn, thất bại, nên tuồng như sự tụ hợp với nhau khó hơn, khác với giai đoạn trước, khi sự vui vẻ, thành công trong kinh dinh gắn kết các doanh nghiệp trẻ. Điều quan trọng trong lúc này là các doanh nghiệp có nghĩa vụ hơn với cộng đồng, với các hoạt động kinh dinh, từng thương gia, đặc biệt là doanh gia đi trước, làm tốt bổn phận san sớt kinh nghiệm, cả thành công và thất bại, đóng góp xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh. Những điều này sẽ tạo ra tính lan tỏa tích cực trong cộng đồng doanh nghiệp trẻ, thúc đẩy các nhu cầu kết nối một cách tự thân. Cụ thể, có ý kiến cho rằng, trong lúc này, hoạt động tôn các doanh nghiệp, thương lái của Hội thương lái Trẻ Hà Nội cần phải thay đổi, để xúc tiến các mối liên kết này? Nói là cần phải thay đổi để hạp với tình hình mới là cách dễ nói nhất. Nhưng đó là của những người dưng cuộc. Hội thương nhân Trẻ Hà Nội có một bộ phận riêng để làm nhiệm vụ này từ vài năm nay. Đúng là đổi thay thế nè không dễ. Đây là tuổi thử thách không chỉ với từng doanh nghiệp, mà với chính hoạt động của Hội thương nhân Trẻ Hà Nội. Hình ảnh Hội thương nhân Trẻ Hà Nội mà các doanh nghiệp đang muốn cùng gây dựng là gì? Đó là nơi tụ hội những trí thức trẻ, những thương lái có hoài bão, say mê, nhưng thực tế và chuyên nghiệp. Bảo Duy