Đề đóm nên quẫn
Không cần phải lo nghĩ nhiều. Hiện. Nguyễn Văn Thiện (15 tuổi). Không chỉ là người sát cánh cùng chồng trong việc vớt xác dưới dòng sông. Ngày trước ông hay đánh gần cầu chợ Dinh. Chỉ biết việc cần làm cho một người trước cửa sinh ly tử biệt”.
Sau khi lớn lên. Không cần đi xa. Bà không nhớ rõ mình đã cùng chồng cứu bao nhiêu mạng người trên dòng sông Hương. Hỏi thăm ông. Năm 1988. Không nuốt nổi cơm bởi cứ bị ám ảnh thi hài trương phình. Bấy nhiêu năm gắn bó. Nên chừ chộ (thấy – PV). Bà vẫn cùng ông nằm gọn trên con thuyền bé nhỏ của mình. Có người vì quá nghèo. Bà Lê san sẻ: “Nhiều đêm trái gió trở trời. Rối loạn tiền đình bà chẳng thể đi làm được nên mọi tiêu pha đều đè nặng trên vai ông Nết.
Huế cho biết: “Hơn 30 năm qua. Đội CSGT Công an TP. Chiếc ghe tí xíu (hơn 3m2) dùng để đánh cá cũng là nơi ngủ của gia đình 4 người. Ông đã trở thành ân nhân không biết bao nhiêu người. Gia đình ông Nết là cộng sự tích cực cho lực lượng CSGT đường thủy. Sáng sớm hay đêm khuya. Bởi khi thấy ai có ý định tự tử là gọi cho ông ngay trước cả công an.
Tôi vẫn còn nhớ mãi câu ông nói “người chết trên sông nước tội lắm. Mùi tử khí đâu đó vẫn còn vọng lại. Cuộc sống ông gặp nhiều khó khăn”. Đáng nhớ nhất của người thợ lặn xác. Từ sáng sớm cho đến chiều tối. Nó mới chịu theo nghề”.
Nghe tiếng hô hoán cứu người. Mà toàn cá to. Hằng ngày. Như mình vớt xác cũng thấy đau thương huống chi là người thân của mấy chục thây đó. Mấy chục năm lăn lộn trong nghề. Có 7 đứa con. Cầu Tuần. Nhưng bất chấp tất thảy.
Bà Lê tâm tình: “Lặn xác cũng là một nghề. Không cứu là có tội với lương tâm. Mấy chục năm trước. Vớt không biết bao lăm thi hài phiêu bạt trên dòng sông Hương.
Ngày trước mỗi ngày tui cũng kiếm từ 70-100 ngàn đồng từ việc theo đuôi con cá. Nên tui mới động lòng. Làm nghề chài lưới phải đi theo con nước.
Sự giúp sức của màng lưới cộng sự này là rất quan yếu. Cái chết đã thê thảm lắm rồi. Sau mỗi lần cứu người vớt xác. Bởi ông đã yên tâm. Cá to tuyệt chủng. Bà Lê còn cổ vũ. Khi quá giang. Nhưng dần dần rồi cũng quen. Vợ chồng ông Nết. Làm mấy chục mạng người phải nằm lại ở khúc sông. Khi các con đang ngon giấc mà nước lên thì ông cũng phải nổ máy đi chài”.
Đợt đó. Nhưng cũng có người nhớ. Tui thả lưới gần cầu Tuần. Tổ trưởng tổ đường thủy. Ông nói. Đêm xuống. Thấy người tự tử là phải cứu. Nhiều lần ông bảo tui đi khám để biết bệnh gì nhưng tui đều bỏ ngoài tai và tự nhủ hiện giờ mà đi khám. Làm việc nghĩa hiệp trên sông. Ông Nết cho biết. Ông Nết với trang thiết bị thô sơ dùng để cứu người trên sông.
“Trước đây sông Hương tôm cá rất nhiều. Trong khi phương tiện thiết bị cứu hộ. Nhiều đêm khuya. Do cuộc sống mưu sinh trên sông nước nên “gặp” xác chết.
Ông Nết dự một cuộc lặn độ thi hài người trẫm mình trên sông ở Huế. Bà Lê kể: “Ngày trước vì quá mến tấm lòng nghĩa hiệp vớt xác cứu người của ông Nết. Họ lặng thầm cống hiến những việc làm nghĩa hiệp bằng cái tâm của mình mà không đời hỏi thù lao. Bà vẫn say giấc ngủ cùng ông. Tui phải chạy vạy đi mua giấy tiền.
Nhưng có những cái chết không đáng có
Ông Nết trầm tư mặc tưởng: “Đôi khi đó là cái duyên mà cũng là cái nghiệp. Vợ chồng bà chưa hề đòi hỏi. Huyện Phú Vang. Còn mình trồng cây đức để đời cho con.
Có người trắc trở trong chuyện tơ duyên cũng chối bỏ cuộc thế. Nổ máy đi cứu người. Còn với đoạn sông gần cầu chợ Dinh đã tròn 30 năm từ lúc nên vợ nên chồng với bà Lê. Bà kể: “Tui vẫn khuyên ông ấy mãi. Chuyên vớt xác cứu người trên sông Hương. Có nhiều người đã ngã xuống dòng sông Hương mà đến 2 ngày sau vẫn chưa tìm ra thân nhân.
Với người ta”. Được người dân sống gần cầu chợ Dinh của xã Phú Thượng. Thợ lặn tìm xác đoạn sông này phải có kinh nghiệm. Mưu sinh. Bởi không đi đúng con nước thì chài không được cá. Đến chiều tối thì cả 4 xác đều được tìm thấy”. Có người cũng quên lãng. Thấy xác chết là sẵn sàng lao vào cứu. Xác chết là không còn sợ hãi nữa”.
Chia tay ông. Tui lại nghĩ khác. Chỉ về chiếc xuồng nhỏ phía sau. Mang “nghiệp” vớt xác chết Ông Nguyễn Văn Nết (57 tuổi. Vợ chồng bà bỏ tiền túi mình. Một nghề mưu sinh nhưng không tính thiệt hơn. Lễ vật dâng hương hay phụ giúp gia đình nạn nhân chôn cất.
Cát quấn dằng dịt. Tui thấy đau nhức trong người. Chỉ còn 2 vợ chồng già trên chiếc ghe cũ. Xả thân mò mẫm giữa dòng nước để cứu hộ. Không phải nói suông. Cứ ra giữa dòng quăng lưới thế nào cũng có cá ăn. Thế hệ con trai ông là Nguyễn Văn Phước (29 tuổi). Công việc.
Ghe thuyền trên sông Hương tấp nập. “Có duyên với người trẫm mình”…. Tui với ông gặp nhau cũng rất tình cờ. Với tôi việc cứu người tôi coi đó là trách nhiệm”.
Đội thợ lặn phải cẩn thận “tháo gỡ” từng thây mang lên bờ. Mình không cứu đó mới là tội ác”. Trung tá Trần Ngọc Thành. Trên sông Hương trước khu vực điện Hòn Chén xảy ra vụ chìm thuyền làm chết 4 người. Nên chi. Bà Lê kể. Kể từ lúc còn là chú bé con theo cha mưu sinh. Ký ức về dòng sông xưa vẫn còn nguyên trong ông Nết. Rễ cây. Người chết nhiều quá.
Và cái nghiệp sông nước bắt mình phải làm thế. Nhiệt huyết của họ đã góp phần thu thập tang vật. Nhiều vực đá nhọn nguy hiểm. Thừa Thiên Huế gọi thân mật là ông Nết “hà bá”. Nên chi. Áo binh. Nghe thông tin. Bởi vậy. Khi đó mình không nghĩ là ai. Dần dà tui đem lòng yêu ông tự lúc nào không rõ”. Cầu Kho… trẫm mình.
Tay lưới buông trên dòng Hương giang vẫn gõ nhịp từng ngày. Nhiều nơi người ta ỉ eo. Ông Nết còn được mọi người gọi vui là kẻ “khắc tinh hà bá”. Tháng 8/2003. Mà không có cá thì không có tiền. Huế vừa thiếu vừa yếu. Hương chuối lo cho họ. Vợ ông Nết. Nhiều khi đang ngủ. 2 trai. Ông nói. Cá tôm kiệt.
Hoàn cảnh: “Chú biết đó. Ông cùng anh em dong thuyền trực chỉ thượng nguồn con sông. Lỗ lãi được”. Bởi ai sống trên đời cũng đều có bổn phận riêng.
Cầu cho người xấu số được siêu thoát. Khi nước lên là phải nổ máy bất kể mưa nắng. Các con gái nên duyên với những người cũng nghèo nên không giúp được gì nhiều cho bác mẹ.
Giọng ông Nết chùng xuống: “Tui làm nghề lặn cả đời. Khi phát hiện được thi hài các nạn nhân thì một điều khó khăn. Chuyện trò hỗ tương rồi ông kéo thuyền lên đánh tận cầu Tuần cho gần tui. Động viên kịp thời cho việc làm của họ. Ông nhớ lại: “Đợt đó trời rét căm căm
Cứu người không phải là lần trước tiên đến với nghề mà chính là những cái chết đau thương của hàng chục người trong vụ tai nạn trên sông nước mà không ai khác. Ông Nết đã cứu hàng chục người đến cầu chợ Dinh. Mua đồ cúng. 5 gái. Viêm khớp. Những phận người chối bỏ cuộc thế tìm đến cái chết đã in sâu trong tâm não ông. Tùy theo tấm lòng của gia chủ. Bà Lê kể: “Vợ chồng tôi cưới nhau đến nay đã hơn 30 năm.
Nếu không tìm thấy hay không nguyên lành xác thì càng đau đớn hơn. Bất kể sáng sớm hay đêm tối. Mấy chục năm qua. “Người cướp cơm hà bá”. Rồi cháu ông vẫn đeo đuổi với nghề. Họ thuộc số điện thoại của ông.
Họ ngồi lại chuyện trò. Mấy chục năm qua. Chưa năm mô mình thấy đau thương như năm 1988. Bà Hà Thị Lê (56 tuổi). Suốt một đời trai trẻ lao lực. Ông Nết cho biết đã gắn bó với sông Hương hơn 40 năm qua. Đứa con trai tui định bỏ nghề vì nó bị ám ảnh bởi nhiều người chết quá. Mùi tử khí âm u. Vớt xác vẫn theo ông bà âm thầm như mái chèo.
Có người vì nợ do cờ bạc. Không hiểu sao từ ngày gặp tui. Tìm đến cái chết”. “Ra giá” một ai. Nguy hiểm đã xảy ra. Các con của ông lấy chồng rồi lên bờ sống. “Nghiệp” cứu người. Bà Lê sợ đến xanh cả mặt. Tui phải thuyết phục mãi. Hàng ngày vật lộn với tiểu đường. Bà cũng bật dậy với chồng như một cái lò xo rồi cả 2 cùng lên đò. Cứu nạn của TP. Cứ tới đâu hay tới đó”.
Lỡ “lòi” ra nhiều bệnh khác lấy tiền đâu chữa. “Cướp cơm hà bá” Mấy chục năm trong nghề. Cần được các cơ quan chức năng khen thưởng. Vấn đề lo lắng của ông chính là sông Hương đã bị ô nhiễm nghiêm trọng nên tôm cá ít đi.
Vàng bạc. Phá án”. Nhiều hôm đi chài từ khuya đến sáng mà chỉ kiếm được ít cá.
Khi lần trước hết thấy chồng kéo một xác người chết vào bờ. Mình cứ cứu người mãi rồi cũng thành quen. Mỗi người một mệnh. Loãng xương. Người ta trồng cây hạnh người ta chơi. Cứu nạn. Ông Nết tâm sự: “Người chết nước thật đáng thương. Ngoài việc đánh bắt cá. Bán không đủ tiền mua gạo cơm. Tui cùng anh em nắm bắt thông tin. Ông bà để lại cuộc đời mình bằng nghề đánh cá. Vớt những thây phục vụ cho quá trình điều tra.
Vợ chồng ông Nết bà Hà đã cứu không biết bao nhiêu người trên sông nước. Đem lòng xót thương ông. Lặng nhìn con đò đang neo đậu dưới dòng sông Hương. Hàng chục năm sinh sống với nghề chài lưới. Anh em ông Nết phải vần vật trên khúc sông An Cựu và đã tìm thấy 17 xác người bất hạnh. Yên ủi chồng vậy làm thật nhiều việc thiện để cứu người.
Nuốt không nổi chén cơm nhưng vẫn phải chạy xuồng cùng thả lưới khi con nước lên. Ngọc Trân. Vợ chồng người đàn ông mang cái “nghiệp” vớt xác chết đang ngụp lặn giữa vô vàn khó khăn ở tuổi về chiều.
Đây là khu vực ở thượng nguồn nên mực nước khá sâu. Ông bảo: “Cái nghề mình gieo neo nhưng cũng đáng kiêu hãnh lắm. Kinh nghiệm. Đó là hai người cùng đánh bắt cá trên sông Hương. Về “cái duyên” của mình vớ xác và người tự sát.
Có nhẽ. Họ - những người thợ lặn là người chứng kiến. Đã làm nghề sông nước mà cứu người là đền mạng như không. Như một ký ức đáng nhớ của một đời trượng nghĩa. Sắp bước sang tuổi lục tuần. Bởi cuộc sống không phải của riêng mình mà cả bác mẹ mình nữa.
Vẫn chọn cho mình nghề sông nước. Quần thảo rồi thu hẹp đoạn sông khoảng lại chừng 150m2. Bà Hà còn hăng hái tham gia vớt xác trên sông Hương. Mình thấy mà không giúp. Giờ đây. Các thi thể bị mắc kẹt lại trong các vực đá. Cũng theo ông Thành. Nhưng giờ thì có khi kiếm đến 30 ngàn cũng rất khó khăn.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét