Buồn lắm""
Yếu tố truyền thống của nhà rông vẫn là điều đáng lưu tâm. Làng luôn được chú trọng. Kroong (TP Kon Tum). Đây là nơi diễn ra các sự kiện quan yếu của người dân trong buôn làng. Thì nay dùng toàn bằng dây kẽm.
Biểu tượng của quyền lực và sức mạnh. Không tìm hiểu về phong tục tập quán. Đúng với kiểu nhà rông truyền thống của người Ba Na. Tuy nhiên.
Mất cả tuần mới có thể cắt được tranh. Nhà rông được cả làng chung sức góp công.
Từ gỗ. Nhà rông ở Tây Nguyên nói chung và ở Kon Tum nói riêng là tượng trưng như ""hồn làng"".
Nhà rông truyền thống của làng Kon Tum Kơ Nâm được xây dựng và khánh thành tháng 7-2006.
Và khi ấy. Chính bởi vậy mà một số nhà rông bị xuống cấp. Có gỗ rồi cũng chưa xong. Thế nhưng đến nay. Du lịch hấp dẫn của nhiều du khách trong nước và quốc tế. Tuy nhiên mái nhà bằng tranh đẹp và đúng truyền thống nhưng tuổi thọ chỉ được 5-7 năm. Kon Wang. Các hoạt động tâm linh của dân làng đều diễn ra ở nhà rông. Tổng trị giá hơn 350 triệu đồng. Nhà rông - trái tim của buôn làng bây chừ.
Dân làng lại phải cõng gùi đi rất xa mới lấy được tranh làm mái nhà rông.
Việc giữ giàng và phát triển nhà rông luôn được chính quyền tỉnh Kon Tum cũng như chính đồng bào dân tộc thiểu số quan tâm giữ giàng. Trợ giúp lẫn nhau của cộng đồng dân tộc thiểu số… Những năm qua. Mình cũng đành phải ưng cái bụng thôi. Năm 2006 phường đã huy động người dân toàn phường tham gia góp công. Nhà rông của mỗi dân tộc có kiểu dáng khác nhau.
Nên hiện. Tại các làng thuộc xã Ngọc Bay. Chúng tôi tìm gặp Trưởng thôn Kon Tum Kơ Nâm là bà Y Giut-bà cho hay ""Trước tình trạng này.
Huyện Đắc Hà). Làm toàn bằng tranh. Không phải như nhà rông truyền thống mà làm bằng xi măng. Một số làng đồng bào dân tộc thiểu số có quan niệm làng không có nhà rông thì bị coi là ""làng nữ giới"" và chưa xứng đáng là làng. Tre. Già làng A Hiuh. TP Kon Tum nay được lợp bằng mái tôn. Còn nhà rông của người Xê Đăng lại vút cao uy vũ.
Sắt thép… có nhà rông nhưng mọi người không ai vui. TP Kon Tum vào thời điểm cả dân làng đang đặc biệt quan hoài về việc tu chỉnh nhà rông làm bằng mái tranh đã bị dột nát. Phải đi xa hàng chục cây số. Số tiền ""cho"" này được người có bổn phận đầu tư xây dựng nhà rông tại một số làng.
Bài và ảnh: NGUYỄN NHƯ. Chiếm tỷ lệ 97. Không chỉ dân trong làng mà các làng lân cận như Kon Tum Kơ-pâng.
Trai tráng trong làng phải vào rừng đốn gỗ. Nên làng phải làm đơn xin chính quyền cho phá hoang gỗ ở tận đỉnh núi Ngọc Réo. Còn nhà rông của người Ba Na lại mềm mại nhưng vẫn không kém phần oai nghi đồ sộ và nhà rông của người Jơ Rai lại thanh tú bay bổng như lưỡi rìu dựng ngược trên nền trời xanh… ""Đỏ mắt"" tìm nhà rông truyền thống Chúng tôi đến thăm nhà rông truyền thống của làng Kon Gur (xã Ngọc Wang.
Nhà rông làng Kon Tum Kơ Nâm. Bụng vẫn không vui! Khi chúng tôi về xã vùng sâu Măng Ri. Nước ngấm làm hỏng hóc phần gỗ bên trong và đứng trước nguy cơ bị sập.
Nhưng Ông A Hữ-người dân trong làng-cho biết việc đi cắt tranh hiện giờ khó khăn vô cùng. Cứ đà này. Làm sàn. Sa Bình. Thảo luận với chúng tôi về vấn đề này ông Nông Hồng Công- chủ toạ UBND phường Thống Nhất nói: Để có được nhà rông này.
Nay nhà rông truyền thống lâu đời của người Ba Na bên dòng sông Đăk Bla không còn nguyên lành khiến nhiều người phải nuối tiếc.
/. Phía trên mái nhà rông đều được trang hoàng hoa văn. Người làng lặng lẽ vào rừng dạo nguyên Vật liệu để tự tay dựng lên một nhà rông bên cạnh để sinh hoạt và sử dụng vào các lễ nghi của làng. Cốt thép phải kể đến thời ""Hậu Ya Ly"" cách đây vài chục năm.
Nếu trước đây. Phải có tranh để lợp. Người dân quyết định lợp nhà rông bằng mái tôn vì không còn cách nào khác! Nhà rông làng Kon Tum Kơ Nâm là điểm tham quan. Nhà rông làm xong mà chẳng ai lấy làm vui. Sẽ không còn nhà rông Tây Nguyên đúng nghĩa. Bởi thế. Các dây buộc bằng dây rừng. Là chỗ để nương nhờ. Mỗi làng đều được đầu tư xây dựng một nhà rông. Tre. Kon Klo. Trên mái nhà xuất hiện nhiều chỗ bị dột nát.
Buồn bã nói: ""Nhà rông làm bằng mái tôn thì không đúng với tục lệ và truyền thống của người Ba Na mình rồi. Họa tiết mô phỏng hình ảnh trong thiên nhiên rất đẹp mắt. Góp của để dựng lại từ năm 2005. Núi Ngọc Ka-pô ở gần làng hết sạch gỗ. Nhà rông luôn trang trọng và linh thiêng. Thế nên bà con trong làng không ai muốn đi. Nhà rông của làng Kon Gur được xây dựng bởi 8 cây cột to và hàng trăm cây tre cao vút níu nhau bởi sợi mây rừng.
Nguyên liệu làm nhà rông truyền thống hầu hết được lấy trong thiên nhiên. Không bao lâu nữa nhà rông biến dạng từ hình thức đến ý nghĩa. Làng Kon Tum Kơ Nâm. Nhà rông chiếm vị trí quan yếu trong đời sống linh tính của đồng bào vùng cực bắc Tây Nguyên.
8%. Nghe thôn có chủ trương đóng góp để làm mái tôn. Nứa. Lá. Cao thuộc loại bậc nhất của vùng này. Nhiều hộ gia đình lại không có nhân lực. Không muốn vào hội họp. Khiến đồng bào không ưng. Đùm bọc. Nên chi. Thôn đã nhiều lần tổ chức họp để bàn phương án sửa sang nhà rông.
Tại các làng ở xã này xuất hiện hai nhà rông. Dân làng lo lắm vì không biết lấy đâu ra gỗ để làm cột chính. Tranh. Đây là một trong những nhà rông đẹp. Thay bằng mái tôn. Rồi luồn dây rừng tải về làng suốt hàng tháng trời. Không còn cách nào khác nữa rồi. Phường Thống Nhất. Nứa đến dây rừng… Già làng A Kiui kể rằng: Khi chuẩn bị làm nhà rông này.
Ở Kon Tum. Tỉnh Kon Tum đã xây dựng được 575 nhà rông trên tổng số 588 làng đồng bào dân tộc thiểu số. Hư. Phường Thống Nhất. Khi nghe tin nhà rông làng Kon Tum Kơ Nâm chuẩn bị dỡ mái tranh. Huyện Tu Mơ Rông nghe tâm sự của những người dân khi có một chương trình dự án hỗ trợ tiền để xây dựng nhà rông.
Đều buồn bã. Hết thảy mái nhà rông được làm bằng tôn. Lúc đầu ai cũng yêu cầu vẫn tiếp tục lợp mái bằng tranh và phải huy động toàn dân làng cùng chung tay góp sức"". Cùng với việc đầu tư xây dựng nhà ở cho người dân.
Có nhà rông. Sinh hoạt. Là vong hồn của làng nên việc khôi phục và dựng mới tại các thôn.
Niềm vui của già làng A Kiui và dân làng Kon Gur ở huyện Đăk Hà không phải buôn làng nào cũng có được. Mở màn cho ""phong trào"" nhà rông bê tông. Trông vừa mềm mại vừa rất kiên cố. Góp của và phải tiến hành xây dựng mất gần ba tháng. Ya Ly (huyện Sa Thầy)… thuộc diện phải di dời vì nằm trong diện ngập lòng hồ thủy điện Ya Ly.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét